Conditionele bijzinnen: zijn bijzinnen die een voorwaarde bevatten, afhankelijk van welke voorwaarde ze stellen, staan ze in de indicativus of coninunctivus en worden ingeleid door:

• si = als, indien
• etiamsi = ook al indien, zelfs indien
• quodsi = en indien, maar indien
• sin = maar indien, indien echter
• si non, nisi, ni = indien niet, als niet, tenzij
• nisi quod = tenzij dat, behalve dat
• nisi forte, nisi vero = tenzij wellicht, of het moest zijn dat

• realis: drukt uit dat de voorwaarde gezien wordt als een werkelijkheid en staat in de indicativus.
  • si nihil ... fieri potest = als niets ... gedaan kan worden (Sen. ep. 23)
  nisi modum tenuit = als hij geen maat heeft gehouden(Sen. ep. 23)

• irrealis: drukt uit dat de voorwaarde gezien wordt als een niet-werkelijkheid
  • voor het heden: coni. imperfecti.
    • nisi liberos eorum, quos interfecisset, comprehensos in custodia haberet et tempore alium alio tolleret. = als hij niet de kinderen van hen, die hij gedood had, in verzekerde bewaring zou houden, nadat ze opgepakt waren, en hij niet de een op dit, de ander op dat tijdstip zou doden.
  • voor het verleden: coni. plusquamperfecti.
    • si aperta ianua fuisset, funus meum parares = Als de deur open was geweest, zou u mijn begrafenis voorbereiden.

• potentialis: drukt uit dat de voorwaarde gezien wordt als een mogelijkheid en staat in de coni. praesentis of perfecti.
  nisi ... temperentur = als zij niet gematigd zouden worden ( maar zou kunnen) (Sen. ep. 23)

• zinnen ingeleid door:
  • dum, dummodo, modo+ coni. = mits, als maar (ontkenning: ne)